اکبر زنجانپور: بعد از 60 سال کار کردن به این نتیجه رسیده ام که انگار اشتباه کرده ام!

به گزارش مشرق، اکبر زنجانپور در نشست تخصصی «عصر کارگردان» با موضوع «بررسی دلایل کم کاری و کناره گیری کارگردانان حرفه ای تئاتر در دهه اخیر» که به همت کانون کارگردانان خانه تئاتر و با میزبانی مجید گیاهچی در سالن استاد جوانمرد خانه تئاتر برگزار شد، با ابراز نارضایتی از شرایط حاکم بر تئاتر ایران، تأکید کرد که وضعیت کنونی با ظرفیت ها و جایگاه واقعی این هنر تناسب ندارد.

اکبر زنجانپور، قطب الدین صادقی و حسین کیانی در این نشست با بررسی دلایل کم کاری و کناره گیری کارگردانان حرفه ای تئاتر در دهه اخیر، از مشکلات ساختاری و اقتصادی، ضعف زیرساخت ها، غلبه مناسبات تجاری، فاصله گرفتن تئاتر از مسائل جامعه و ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت و حمایت از این هنر سخن گفتند و با طرح دیدگاه های خود درباره وضعیت کارگردانی در تئاتر ایران، به بررسی موانع فعالیت حرفه ای هنرمندان، مشکلات اقتصادی و مدیریتی، وضعیت تولید و اجرای آثار نمایشی و ضرورت بازتعریف رابطه تئاتر با جامعه پرداختند.

در ابتدای این مراسم اسماعیل خلج به حاضران خوش آمد گفت و گردهمایی کارگردانان تئاتر را اتفاق خوبی دانست.

تئاتر باید به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود

اکبر زنجانپور با تاکید بر ضرورت پیوند دوباره تئاتر با زندگی و نیازهای فرهنگی جامعه، معتقد است تئاتر باید به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود؛ به گونه ای که مخاطبان آن را نیازی برای زندگی خود بدانند و با اشتیاق به تماشای آثار نمایشی بروند.

از نگاه این پیشگام هنر، تئاتر صرفاً عرصه ای برای دیده شدن، شهرت یا فروش بلیت نیست، بلکه فضایی برای مواجهه انسان با خود، دیگران، طبیعت و جهان پیرامون است؛ فضایی که می تواند به پالایش روحی هنرمند و مخاطب بینجامد.

زنجانپور همچنین بر ضرورت آشنایی کودکان و نوجوانان با تئاتر از دوران دبستان تأکید کرد و توسعه آموزش و فرهنگ تئاتر را از عوامل مؤثر در تبدیل این هنر به یکی از نیازهای فرهنگی جامعه دانست.

به باور وی، شکل گیری ارتباطی پایدار میان مردم و تئاتر، مستلزم آن است که این هنر از سال های نخست زندگی در معرض تجربه و شناخت نسل های جدید قرار گیرد.

زنجان پور در ادامه، مشکلات ساختاری تولید و اجرای آثار نمایشی را از عوامل فرسودگی کارگردانان عنوان کرد و به محدودیت سالن های اجرا، دشواری برنامه ریزی برای تولید و نبود امکان فعالیت مستمر برای بسیاری از هنرمندان اشاره کرد. به گفته او، حتی هنرمندانی که از دانش، تجربه و توانایی حرفه ای برخوردارند، در ساختار فعلی با موانعی مواجه اند که امکان گردهم آوردن گروه و اجرای یک اثر را از آنان می گیرد.

این کارگردان و بازیگر پیشگام تئاتر، تلویزیون و سینما با انتقاد از فردمحوری در ساختار تولید تئاتر، بر ضرورت شکل گیری گروه های مستقل و پایدار نمایشی تأکید کرد و پیشنهاد داد به جای آنکه تمام فرایند تولید و حمایت از تئاتر حول افراد شکل بگیرد، گروه های حرفه ای با ترکیبی مشخص از بازیگران، کارگردانان، طراحان و دیگر عوامل اجرایی تشکیل شوند و امکان فعالیت مستمر و برنامه ریزی شده داشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: در چنین الگویی، نهادهای مسوول می توانند به جای تعامل مقطعی با افراد، با گروه های نمایشی وارد گفت وگو شوند و زمینه فعالیت حرفه ای و پیوسته آن ها را فراهم کنند. این شیوه، علاوه بر ایجاد ثبات در فرایند تولید، می تواند به شکل گیری ارتباطی مؤثرتر میان هنرمندان، نهادهای حمایتی و مخاطبان بینجامد.

زنجان پور همچنین خاطرنشان کرد که مساله تئاتر را نمی توان صرفاً به ضرورت به روزشدن هنرمندان تقلیل داد؛ چراکه بسیاری از هنرمندان با وجود برخورداری از دانش و آگاهی روز، همچنان امکان کارکردن و تولید اثر را ندارند. از این منظر، حل مشکلات تئاتر مستلزم بازنگری در سازوکارهای مدیریتی، شیوه حمایت از تولید و ساختار فعالیت گروه های نمایشی است.

وی با تأکید بر ضرورت بازگشت به ماهیت انسانی و اجتماعی تئاتر، یادآور شد که تداوم حیات این هنر به فراهم شدن امکان فعالیت جمعی، تقویت ارتباط میان هنرمندان و مخاطبان و ایجاد ساختاری نیاز دارد که استعدادها و تجربه های حرفه ای را به امکان واقعی تولید و اجرا تبدیل کند.